Her şeyden önce, Türkiye’de sinema yazınıyla uğraşanlar olarak bir özeleştiri yapmamız lazım: Yeşilçam, özellikle de popüler ve fantastik alt kolları hakkında yeterince düşünmedik, o dönemde ortaya konan eserleri küçümsedik, o eserleri yazanları, çekenleri ve o eserlerde oynayanları değersiz gördük ve belki de en kötüsü uzun yıllar bu sığ görüde ısrar ettik. Bugün bitik durumda olan, kendi kendine yetemeyen ve bir başına takılmak zorunda kalan bir ülke sinemasına sahipsek, sinema yazınının Yeşilçam’a sırt dönüşünün büyük etkisi vardır. Camia olarak Yeşilçam’a özür ve iade-i itibar borcumuz var, buna faydası dokunacak her yazıyı, kitabı, filmi iyi-kötü ayırt etmeden dikkatle incelemekle yükümlüyüz. Bu bağlamda, kısa süre önce festivalde, akabinde fantastik filmlerimizin bugünlere taşınmasına önemli katkılarda bulunan Almanya’daki Türk diasporası sayesinde Alman ZDF kanalında izleme şansına eriştiğimiz Motör: Kopya Kültürü ve Popüler Türk Sineması, kıymetini bir türlü bilemediğimiz o döneme dönüp bakmak için güzel bir fırsat teşkil ediyor.

60678_2 kopya

Motör, fantastik sinemanın evrensel koruyucusu Pete Tombs’un, fantastik filmleri ülke ve bölgelere ayırarak farklı farklı başlıkta ele aldığı, 25 dakikalık 8 bölümden oluşan Mondo Macabro (2001) serisinin birebir kopyası esasında, hatta Popüler Türk Sineması: Popüler Türk Sinemasının Kısa Tarihi isimli 6. bölümün genişletilmiş versiyonunu da denebilir. Pete Tombs’un Cüneyt Arkın, Aytekin Akkaya, Metin Demirhan, Giovanni Scognamillo gibi isimlerle yaptığı röportajları film ve poster görüntüleriyle destekleyerek ortaya çıkarttığı bölümü biçim ve içerik olarak birebir kopyalayan Cem Kaya, türe katkıda bulunan onlarca yönetmen, senarist, oyuncu, set işçisi, eleştirmeni de işin içine katarak geniş çaplı bir tablo ortaya koymaya çalışıyor. Yeşilçam’ın doğuşunu, üretim süreçlerini, ekonomik ve idari yapısını, hedef kitlesini, etkilerini ve bitişini başlık başlık ele alan Cem Kaya, ara ara yönünü kaybetmesine ve bugünkü dizi sektörünü Yeşilçam’ın muadili olarak görme gibi yordam hataları yapmasına rağmen eli yüzü düzgün bir belgesel ortaya koymayı başarıyor. Pete Tombs ve Cathal Cahill gibi uluslararası, Giovanni Scognamillo ve yokluğu bir türlü dolmayan Metin Demirhan gibi yerel savunucuları dışında sahipsiz olan bir sinema anlayışına iyi niyetli çabayla yardımcı olmaya çalışan bir eseri sert bir şekilde yermek pek hakkaniyetli değil, bu nedenle Motör’u olmamışlıklarından ziyade başarabildikleri üzerinden konuşmak doğru yaklaşım olacaktır.

3-dev-adam_01 kopya

Motör’ün fantastik Türkiye sinemasına dönüp bakmak için güzel bir fırsat olduğunu dile getirmiştik, bu vesilesiyle biz de türün mutlaka izlenmesi gereken filmlerinden oluşan bir “Fantastik Türkiye Sinemasına Giriş” listesi yapmayı uygun gördük. Bunu yaparken de yelpazeyi geniş tutup, bilindik bilinmedik ayrımına gitmeden, bütün alt türlerden iyi ve çarpıcı eserleri seçtik. Seyrüsefer esnasında karşımıza çıkan, sevgiden çok öfke, mutluluktan ziyade sinir krizleri bahşeden birkaç eseri de akıl ve ruh sağlığınızı koruyabilmeniz için bonus olarak koyduk. Motör belgeseli eşliğinde geçmişe dalıp bu döneme hak ettiği ilgiyi ve sevgiyi göstermeniz dileğiyle.

Drakula İstanbul’da (1955) – Mehmet Muhtar

Karaoğlan: Altay’dan Gelen Yiğit (1965) – Suat Yalaz

Kilink İstanbul’da (1967) Yılmaz Atadeniz

Casus Kıran (1968) – Yılmaz Atadeniz

Adsız Cengâver (1970) – Halit Refiğ

Keloğlan (1971) – Süreyya Duru

Tarkan: Viking Kanı (1971) – Türker İnanoğlu

Yılmayan Şeytan (1972) – Yılmaz Atadeniz

Turist Ömer Uzay Yolu’nda (1973) – Hulki Saner

Üç Dev Adam (1973) – T. Fikret Uçak

Şeytan (1974) – Metin Erksan

Dört Hergele (1974) – Yılmaz Atadeniz

Kılıç Aslan (1975) – Natuk Baytan

Dünyayı Kurtaran Adam (1982) – Çetin İnanç

Kara Şimşek (1985) – Çetin İnanç

Bonus: Asla İzlememeniz Gerekenler Filmler

Zagor (1970) – Mehmet Aslan

Bombala Oski Bombala (1972) – Çetin İnanç

Çılgın Kız ve Üç Süper Adam (1973) – Cavit Yürüklü

Üç Süpermen Olimpiyatlarda (1984) – Italo Martinenghi / Yavuz Yalınkılıç

HENÜZ YORUM YOK