Direktörlüğünü Azize Tan’ın, program danışmanlığını Fatih Özgüven’in üstlendiği festivalde bu yıl Türkiye ve dünya sinemasından pek çok film yer aldı. Cannes, Berlin, Venedik, Sundance gibi festivallerde dünya prömiyeri yapan pek çok film Ayvalık’ta izleyiciyle buluştu. “Uluslararası Seçki”, “Farklı Gözle Bakanlar”, “İnsan Nedir ki?”, “Animasyon”, “İki Film Birden”, “Sinematek ile”, “Orta Sınıflar Nereye Gidiyor?”, “Belgeseller”, “Akbank Sanat ile Kısalar”, “Gaiaporosis: Müştereklerin Tüketilmesi”, “Anılarına” ve “Çocuklar İçin” başlıklı bölümlerin yanı sıra gösterim programına paralel olarak pek çok etkinlik düzenlendi. Ayrıca film ekipleri gösterimlerin ardından Ayvalık seyircisinin sorularını yanıtladı ve filmlere yönelik söyleşiler gerçekleştirdi.
Bu yıl Genç Sinema kapsamında Türkiye’nin dört bir yanından gelen 40 öğrenci festival boyunca hem atölyelere katıldı hem de festival ekibinin parçası olarak çalıştı. Ayvalık Uluslararası Film Festivali Türkiye’den ve dünyanın farklı yerlerinden yönetmenler, oyuncular, yapımcılar, basın, sinema sektörü temsilcileri ve öğrencilerden oluşan 250’ye yakın konuğu ağırladı, tüm seanslarda koltukları dolduran seyircilerin sayısı 13.500’e ulaştı. Kurukahveci Mehmet Efendi’nin desteğiyle bu yıl ilk kez verilen 200 bin TL değerindeki “Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü”nün sahibi İsimsiz Eserler Mezarlığı filminin yönetmeni Melik Kuru oldu. Seçici kurulda bu yıl Alin Taşçıyan, Berkay Ateş, Cem Kaya, Elif Ergezen ve Pelin Esmer yer aldı.
Ayvalık Uluslararası Film Festivali, 14 Eylül’de düzenlenen açılış gecesiyle başladı. Festival konukları Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin ev sahipliğinde gerçekleştirilen kokteylle karşılanırken açılış töreni ve açılış filmi gösterimi için Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’ya geçildi. Kurukahveci Mehmet Efendi gece boyunca Ayvalıklı izleyicilere kahve ikramı yaptı. Azize Tan’ın konuşması ve “Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü”nün takdimi sonrasında Pedro Almodóvar imzalı Buruk Noel / Bitter Christmas / Amarga Navidad Türkiye’de ilk kez Ayvalık’ta izleyiciyle buluştu.
Türkiye ve Dünya Sineması Yeniden Ayvalık’ta
Bu yıl 14-20 Eylül tarihlerinde düzenlenen Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nde gösterimler Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro, Ayvalık Belediyesi Vural Sineması, Fabrika Ayvalık, Rauf Denktaş Kültür Merkezi’nde, Genç Sinema atölyeleri ve konuşmalar ise ASKEV Sera’da yapıldı. Ayvalık seyircisi neredeyse bütün gösterimlerde salonları tamamen doldururken Sarı Zarflar filmine ek seans kondu.
Festivalin dikkat çeken taraflarından soru-cevaplar ise bu yıl da dolu dolu geçti. Bilhassa yerli yapımların film ekiplerinin büyük bir çoğunluğu festivale katıldı ve gösterimlerin ardından seyirciyle buluştu. Kurtuluş’un yapımcıları Nadir Öperli ve İrem Akbal, oyuncuları Berkay Ateş, Feyyaz Duman ve Naz Göktan; Karanlıkta Islık Çalanlar’ın yönetmen ve senaristi Pınar Yorgancıoğlu, oyuncuları İnci Sefa Cingöz, Meral Çetinkaya ve İlda Özgüler, yapımcısı Zeynep Ekmekçi ve sanat yönetmeni Ceyda Yüceer; Kuru Taşın Başı filmini yönetmeni Yeşim Ustaoğlu, ortak yönetmeni Selen Heinz ve kurgucusu Thomas Balkenhol; Gitmedik Buradayız ve Seva gösterimlerinin ardından Beytna Kolektif adına Necati Sönmez ve Gitmedik Buradayız filminin ana karakteri Meryem Olğar; 2m²’nin yönetmeni Volkan Üce ve yapımcısı Vildan Erşen; Sarı Zarflar’ın ortak yapımcı ve ortak senarist Enis Köstepen, ortak yapımcı Nadir Öperli, yardımcı yapımcı İrem Akbal; Yeni Han’ın yönetmeni Bingöl Elmas; Bulutsuzluk Özlemi belgeseli Yaşamaya Mecbursun!’un yönetmeni Caner Kaya, yapımcısı Aslı Filiz ve grup üyeleri Nejat Yavaşoğulları, Sina Koloğlu, Ahmet Pekmezci, Gökhan Büyükkara, Mert Alkaya; İsimsiz Eserler Mezarlığı’nın yönetmeni Melik Kuru, oyuncuları Manolya Maya, Ekremcan Aslandağ, Tuğrul Tülek, Emrah Özdemir ve yapımcılar Simla Güran, Fahriye İsmayilova; Günyüzü’nün yönetmeni Banu Sıvacı, oyuncuları Selva Erdener, Süleyman Kabaali, görüntü yönetmeni ve yapımcısı Yusuf Aslanyürek ve yapımcısı Orkun Huylu; Kabarcıklar’ın yönetmenlerinden Alia Wilhelm; Süt Çiftliği’nin yönetmeni ve senaristi Elif Eda, oyuncuları Derya Alabora, Mira Saikali ve Gökhan Civan, kurgucusu Bünyamin Bayansal ve yapımcısı Enes Erbay; Keçi 501’in yönetmeni Evrim Çervatoğlu; En Güzel Cenaze Şarkıları’nın yönetmeni ve senaristi Ziya Demirel ve filmin senaristlerinden Yusuf Tan Demirel; oyuncuları, Hidayet Tılı, Gözde Mutluer, Nalan Kuruçim ve Erhan Çene; Bir Arada Yalnız’ın yönetmeni Ali Vatansever, oyuncuları Esra Kızıldoğan, Fatih Al ve Onur Gözeten, kurgucusu Evren Luş; Alis’in yönetmeni Beril Tan ve yapımcısı Serdar Canoğlu; Aşk ve Diğerleri’nin yönetmeni Berna Sitera Değirmen, oyuncularından Yağmur Ruken Kahraman; Birbirimize’nin yardımcı yönetmeni Hasan Ali Çalışkan; Gece Mesaisi’nin yönetmeni Salih Ortaçay, yapımcısı Recep Alparslan Ceylan, oyuncularından Ekremcan Arslandağ; Ölüm Bizi Ayırana Dek’in yönetmeni Deniz Koloş, görüntü yönetmeni Deniz Eyüboğlu; Yerçekimi’nin yönetmeni Dalya Keleş, yapımcısı Didem Nur Nayman; Yerden Yüksek’in yönetmeni Simay Başık ve oyuncuları Senay Arslan ve Şevval Balkan; Uyuyamadım, Eve Gidiyorum’un yönetmeni Elit İşcan; Kuzeyden Gelen Adam’ın yönetmeni Hüseyin Karabey ve kurgucusu Irmak Kutlu; İki Boşluk Arasında’nın yönetmeni Letisya Tapan ve belgeselde yer alan Nancy Atakan; Ada’nın uyarlandığı eserin yazarı Gamze Arslan; Akışta’nın yönetmeni Selen Heinz ve yardımcı yönetmeni Manolya Maya; Kirpik’in yönetmeni Doğa Kılcıoğlu Esen; Kraliçe’nin yönetmeni Deniz Uymaz ve kurgucusu Mert Hasret Uymaz; Oda Servisi’nin yapımcıları Esra Güzel ve Hüma Deniz Çınar filmlerin gösterimlerinde izleyicilerle buluştu.
Festivalin etkinlik programı “Kent Hafızası” başlıklı konuşmayla başladı. Ayvalık Belediye Başkan Yardımcısı Erkan Karasu, mimar Fatih Kurunaz, İnci Vural ve Azize Tan Vural Sineması’nın geçmişini ve kent hafızasındaki yerini ele alırken; Seyir Derneği ve Ayvalık Belediyesi’nin ortak yürüteceği “Ayvalık’ta Bir Sinema” projesini anlattı. İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı’ndan alınan hibe ile Vural Sineması fiziki ve teknik koşulları iyileştirilerek tekrar sinema işlevine kavuşturulacak ve Şubat 2027’de düzenlenecek Kış Festivali’nde yenilenmiş haliyle açılacak.
16 Eylül’de Fabrika Ayvalık’ta gerçekleştirilen “Tekinsiz İstanbul’un Korkulu Mekânları” başlıklı konuşmada yazar Şaziye Karlıklı İstanbul’un 1950’li yıllardaki korku mekânlarından yola çıkarak Drakula İstanbul’da filmine farklı bir perspektiften baktı. Atlas Post Prodüksiyon’dan Ahmet Hızarcı da filmin zorlu restorasyon sürecinden bahsetti. Konuşmanın ardından Kurukahveci Mehmet Efendi desteğiyle Sinematek/Sinema Evi tarafından restore edilen Drakula İstanbul’da, Kurukahveci Mehmet Efendi’nin kahve ikramı eşliğinde ücretsiz olarak izlendi.
Bu yıl festivalde gösterilen uzun metraj yerli filmleri “Orta Sınıflar Nereye Gidiyor?” başlıklı bir bölümde toplandı. 17 Eylül ASKEV Sera’da gerçekleştirilen konuşmada akademisyen Polat Alpman, senarist-yönetmen Arda Ekşigil, Karanlıkta Islık Çalanlar filminin yönetmeni Pınar Yorgancıoğlu ve Sarı Zarflar filminin senarist ve yapımcılarından Enis Köstepen, festival program danışmanı Fatih Özgüven moderatörlüğünde festival programındaki yerli filmlerde öne çıkan orta sınıf temsillerini ve orta sınıfların içinde bulunduğu krizi farklı yönleriyle tartıştı.
“Gaiaporosis: Müştereklerin Tüketilmesi” başlıklı konuşmada, Bremen Sanat Üniversitesi ve Lahey’deki Kraliyet Sanat Akademisi’nde Medya Teorisi ve Görsel Kültür dersleri veren Prof. Dr. Füsun Türetken ile sanatçı/yönetmen Angela Melitopoulos, festival direktörü Azize Tan moderatörlüğünde hammadde çıkarımı yoluyla dünyanın maddi olarak tükenmesini ve dijital iletişimin altyapıları ve ekonomileri aracılığıyla demokratik yaşamın aşınmasını konuştu. Türetken’in Azize Tan ile hazırladığı bölüm kapsamında Lucretia Martel’in Bizim Toprağımız, Ursula Biemann ve Paulo Tavares’in Orman Kanunu, Angela Melitopoulos’un Geçişler ile Yeşim Ustaoğlu ve Selen Heinz’ın Kuru Taşın Başı filmleri seyirciyle buluştu.
19 Eylül’de ASKEV Sera’da festival programındaki kısa filmler üzerine bir konuşma düzenlendi. “Cesur ve Yeni Kısa” başlıklı buluşmada, farklı anlatım biçimleri ve kullandıkları dille dikkat çeken kısa film yönetmenleri, Akbank Sanat Kısa Film Festivali Sanat Yönetmeni Senem Erdine moderatörlüğünde kısa filmlerin yöneldiği yeni anlatım biçimlerini tartıştı. Festivalin bu yıldan itibaren Akbank Sanat işbirliğiyle yerli ve yabancı kısa filmleri bir araya getiren Akbank Sanat ile Kısalar bölümü kapsamında düzenlenen konuşma, kısa film üreticileri için yeni bir buluşma alanı oluşturma hedefinin de bir parçası olacak.
Festival programındaki animasyon filmlere odaklanan “Animasyon: Mumyaların Hayal Görmeye Gittiği Yer” başlıklı konuşma ise 20 Eylül’de ASKEV Sera’da gerçekleşti. Sinema yazarı ve çevirmen Kutlukhan Kutlu, bu yıl altı filmden oluşan özel animasyon bölümünden yola çıkarak animasyonun sinemada ulaştığı yaygınlığı, sunduğu özgürlüğü ve farklı öykü, tema, biçim ve kültürlerle kurduğu ilişkiyi ele aldı.
Ayrıca Sandra Wollner’in yönettiği Her Defa / Everytime filminin ardından sinema yazarı Müge Turan ve Ata Yurdu / Fatherland filminin ardından festival program danışmanı Fatih Özgüven seyircilerle sohbet etti.
Müzik de bu yıl festivalin önemli parçalarından birisiydi. Hollanda Eye Filmmuseum işbirliğiyle hazırlanan Harika Çiçekler / Fantastic Flowers seçkisi izleyiciyle buluşurken sessiz filmlere müzik küratörü Kornelia Binicewicz DJ performansıyla eşlik etti. 1906-1920 yılları arasında üretilen farklı kısa sessiz filmlerden oluşan gösterim öncesinde küratör Elif Rongen, “Harika Çiçeklerin Rengi Solmasın” başlıklı bir konuşma yaptı. Ayrıca Yönetmenliğini Caner Kaya’nın yaptığı ve Türkçe sözlü rock müziğin kült gruplarından Bulutsuzluk Özlemi’nin hikâyesini anlatan Yaşamaya Mecbursun! belgeseli vesilesiyle grup 18 Eylül akşamı Pür Cunda’da sahne aldı ve festival takipçileri için çok özel bir konser verdi.
Genç Sinema da 5 Yaşında
Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin ilk gününden beri devam eden Genç Sinema projesi de bu yıl beşinci kez gerçekleştirildi. Başta sinema bölümünde okuyan ya da üniversitelerin sinema kulüplerine üye olan öğrenciler olmak üzere, sinema alanında kendisini geliştirmek isteyen gençler, festival boyunca hem sektör profesyonellerinden eğitim aldı hem de festival ekibiyle çalışarak deneyim kazandı. Bu yıl 12 ilden, 26 farklı üniversiteden toplam 40 öğrenci, Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin önemli bir parçası oldu. Genç Sinema programı kapsamında festival süresince devam eden atölyelerde öğrenciler Romain Daudet-Jahan, Anastasia Feuillet, Kemal Mardin, Serkan Akyürek, Manolya Maya, İrem Akbal, Ziya Demirel ve Ali Vatansever gibi önemli sektör profesyonellerinden eğitim alma şansı yakaladılar.
Genç Sinema programı kapsamında Ayvalık’a gelen öğrencilerden bir grup oluşturuldu ve proje danışmanlığını yönetmen Ceylan Özgün Özçelik’in yürüttüğü bir kısa film ürettiler. Farklı bir grup öğrenci ise festivale özel Marjoram adında bir dergi hazırladılar.
Bu yıl 14-20 Eylül tarihleri arasında düzenlenen Ayvalık Uluslararası Film Festivali, beşinci yılında da sinemanın hem güncel hem de klasik örneklerini Ayvalık seyircisiyle buluşturdu. Uzun metraj kurmaca filmlerin yanı sıra belgeseller, kısa filmler ve animasyonların da yer aldığı festival seçkisi son bir yılın öne çıkan pek çok filmini bir araya getirdi ve Pedro Almodovar, Gregg Araki, Bruno Dumont, Domiga Sotomayor, Radu Jude, Sandra Wollner, Pen-ek Ratanaruang, Gabe Klinger, Blerta Basholi, Sylvain Chomet, Louis Clichy, Phuong Mai Nguyen, Leah Nelson, Kohei Kadowaki gibi pek çok yönetmenin filmlerinin Türkiye’deki ilk gösterimleri yapıldı.
Yeni Mahalle Düğün Alanı’nda iki akşam ücretsiz gösterimler yapıldı. Yakın zamanda kaybettiğimiz usta sanatçı Kadir İnanır anısına gösterilen Kırık Bir Aşk Hikâyesi, yıllar sonra çekildiği şehirde, Ayvalık’ta tekrar seyirciyle buluştu.. Ertesi akşamsa çocuklar için animasyon filmi Cesur Kedi Moxy minik izleyicilerle buluştu. Gösterim öncesinde Ayvalık Çocuk Çalışmaları Topluluğu çocuklar için farklı atölyeler düzenledi.
Ayvalık Uluslararası Film Festivali; Ayvalık Belediyesi, Kurukahveci Mehmet Efendi, Akbank Sanat, Kürşat Ayvalık, Macaron Kolonyaları, Macaron Muhallebicisi, OGM Pictures, sahibinden .com, Bilginer-Melin Ayvalık Sanat Kültür Eğitim Vakfı, Asteros Film, Ayvalıkzade, Whub Your Social Watch Hub, Küçük Han, Çöp Madam, Hollanda Konsolosluğu, Institut Français, Avusturya Kültür Ofisi, Tarabya Kültür Akademisi’nin değerli destekleri ve festival dostları Fatma-Mustafa Kürşat, Emine Öz, Tibet Akhuy, Mis Güleryüz-Şerif Kaynar, Esra Başak, Eren Tapan, Duygu Duygu Çapkın-Ufuk Öztürk, Tuvan Yalım, Hakan Ergir, Muammer Brav ve Kemal Ural’ın katkılarıyla gerçekleşti.
Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin basın sponsorları ise Apaçık Radyo, Ajandakolik, Altyazı, Anka Haber Ajansı, Aposto, Ayvalık Magazin, Bağımsız Sinema, Bant Mag, Beyazperde, Bianet, Birgün, Bu Hafta Ne İzlesem?, Dadanizm, Dizidoktoru, Episode, Fil’m Hafızası, Gazete Ayvalık, Gazete Pencere, Kutsal Motor, Kültür Sanat Gazetesi, Milliyet Sanat, the Magger ve Üretim Kaydı idi.
