Fransız sinemasının usta isimlerinden oyuncu, senarist, yönetmen ve şarkıcı Agnès Jaoui, yeni filmi Kreşendo / Crescendo / L’Objet du délit ile Mozart’ın dünyasından günümüzün toplumsal tartışmalarına uzanan, mizah ve ironinin iç içe geçtiği bir hikâye anlatıyor. Jaoui’nin Fransa’da film endüstrisi için artık zorunlu tutulan “Cinsel Taciz ve Zorbalığı Önleme Eğitimi” sonrasında yazdığı, festivalin açılışını yapacak film, hem woke kültürü hem de geleneksel ataerkil yapıları ustalıkla eleştiriyor.
Mozart’ın Figaro’nun Düğünü operasının sahneye konma hazırlıkları sırasında ortaya çıkan cinsel saldırı suçlaması, oyuncuların ve yapım ekibinin ilişkilerini altüst ediyor. Bu süreçte farklı kuşakların; kadın hakları, güç ve sorumluluk konusundaki yaklaşımları çatışmaya başlıyor. Jaoui, erkek egemenliğini ve sınıfsal ilişkileri eleştiren 18. yüzyıl operasıyla günümüzün toplumsal tartışmaları arasında paralellik kurarken, dramatik durumların içinden mizah çıkarmayı da ihmal etmiyor. Agnès Jaoui’nin başrolünü Daniel Auteuil ile paylaştığı, Cannes Film Festivali’nde gösterilen film, kadınların eşitlik mücadelesinde nelerin değiştiğini ve hangi önyargıların varlığını sürdürdüğünü sorguluyor.
Adalet Terazisi
Festivalin yarışma dışı ana bölümü Adalet Terazisi, bu yıl farklı coğrafyalardan dört filmi izleyiciyle buluşturuyor. Aile içinde yıllarca saklanan sırları ve cezasızlığı, Çad’da ataerkil düzene karşı gelişen kadın dayanışmasını, Che Guevara’nın ölümünün ardından tarihin gölgesinde kalan bir hayatta kalma mücadelesini ve ölümcül bir kış fırtınasında evsizlere kapılarını açan bir papazın karşılaştığı toplumsal önyargıları konu alan filmler, adaletin farklı biçimlerini sorguluyor. Belgesel, dram ve fantastik anlatıları bir araya getiren seçki, adaletin yalnızca mahkeme salonlarında değil, aile içinde, toplumsal ilişkilerde ve bireysel tercihlerde de arandığını hatırlatıyor.
Tunç Şahin’in aynı adlı tiyatro oyunundan uyarladığı Canavar / Monster, aile içinde saklanan sırları, suskunluğu ve cezasızlığı merkezine alan sarsıcı bir yüzleşme hikâyesi. Uzun zaman sonra bir araya gelen kuzenlerin aile bağlarını yeniden kurma çabası, geçmişte yaşanan ve yıllarca üstü örtülen olayların ortaya çıkmasıyla beklenmedik bir hesaplaşmaya dönüşüyor. Tek mekânda geçen film, ataerkil aile yapısının ve toplumsal baskının bireyleri nasıl sessizliğe mahkûm ettiğini, suçların aile bütünlüğünü koruma gerekçesiyle nasıl gizlenebildiğini anlatıyor. Tülin Özen, Gülçin Kültür Şahin ve Hakan Emre Ünal’ın performanslarıyla dikkat çeken yapım, minimal dekoru, güçlü diyalogları ve yakın planlarıyla etkili bir sinema dili kuruyor. Dünya prömiyerini yaptığı Adana Altın Koza Film Festivali’nde İzleyici Ödülü kazanan Canavar, suçluların cezasız kalmasının yanı sıra seslerini duyuramayan mağdurların yaşadığı ikinci travmayı da gündeme getiriyor.
Che Guevara: Son Yoldaşları / Che Guevara: The Last Companions / Les Survivants du Che, Che Guevara’nın ölümünün ardından yaşanan ve uzun yıllar gölgede kalmış bir hikâyeyi gün yüzüne çıkarıyor. Christophe Dimitri Réveille’in yönettiği belgesel, 1967’de Che Guevara’nın Bolivya’da öldürülmesinden sonra hayatta kalan altı gerillanın, peşlerindeki 4.000 askerden kurtulmak için çıktıkları 2.400 kilometrelik tehlikeli yolculuğu takip ediyor. Yönetmenin 22 yıla yayılan araştırmalarının ürünü olan film, gerillaların tanıklıklarını nadir arşiv görüntüleri ve animasyonlarla buluştururken Bolivya ordusundan ve CIA’den isimlerin bakış açılarına da yer veriyor. Vincent Lindon’un seslendirdiği ve Cannes Film Festivali’nin Özel Gösterimler seçkisinde yer alan belgesel, direniş, sadakat ve ihanet kavramlarına tarihin gölgesinde kalmış insanların gözünden bakıyor.
İnayet / Down the Arm of God, inanç, vicdan ve toplumsal önyargılar üzerine gerilim dolu bir hikâye anlatıyor. Peter Brunner’ın yönettiği filmde, ölümcül bir kış fırtınasının etkisi altına aldığı Amarillo kasabasına yeni atanan genç papaz Nick, dondurucu soğukta yaşam mücadelesi veren evsizlere kilisenin kapılarını açmaya karar verir. Bu karar, kasabanın kökleşmiş önyargılarını ve bastırılmış öfkesini tetikler ve kutsal alanlarında “ötekileri” görmeye tahammül edemeyen cemaat ve kasaba liderleri, çok geçmeden kendi papazlarına karşı cephe alır ve kasabayı geri dönülmez bir kaosun eşiğine sürükler. Gerçek olaylardan esinlenen, Luc Besson’ın yapımcılığını üstlendiği ve Caleb Landry Jones’un başrolünde yer aldığı psikolojik dram, inanç, vicdan ve toplumsal ikiyüzlülük arasındaki ilişkiyi sarsıcı bir soruyla tartışmaya açıyor: Bir toplum, korumakla yükümlü olduğu insanları dışarıda bırakmak için ne kadar ileri gidebilir?
Bu yıl festivalde Sinema Onur Ödülü alacak ve Altın Terazi Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması jüri başkanı usta yönetmen Mahamat-Saleh Haroun yeni filmi Soumsoum, Yıldızlı Gece / Soumsoum, the Night of the Stars / Soumsoum, la nuit des astres ile Sahra Çölü’nün büyüleyici manzaralarında mitolojiyle kadınların özgürlük mücadelesini buluşturuyor. Çad’ın Ennedi bölgesindeki bir köyde yaşayan 17 yaşındaki Kellou, gördüğü gizemli görüntüler nedeniyle çevresindekiler tarafından dışlanır. Kendisi gibi toplumdan dışlanmış Aya ile tanışması, hem geçmişinin sırlarını keşfetmesinin hem de baskıcı geleneklere karşı çıkmasının yolunu açar. Haroun, filmde çocukluğunun efsanelerinden ve Çad’ın kadim sözlü anlatı geleneğinden beslenerek fantastik unsurlarla toplumsal gerçekliği iç içe geçiriyor. Dünya prömiyerini yaptığı Berlin Film Festivali Ana Yarışması’nda FIPRESCI Ödülü’nü kazanan film, kadın dayanışmasını, önyargıları ve kuşaklar boyunca aktarılan travmaları şiirsel bir sinema diliyle anlatıyor.
“Herkes İçin Adalet” ilkesi çerçevesinde sinema ve hukuk dünyasını bir araya getiren 16. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali, uluslararası uzun ve kısa metraj film yarışmaları, farklı bölümlerden oluşan film seçkisi, Akademik Programı ve VisionIST etkinlikleriyle 27 Kasım – 2 Aralık tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilecek. Prof. Dr. Adem Sözüer’in başkanlığında, Prof. Dr. Bengi Semerci’nin direktörlüğünde düzenlenen festivalin program direktörlüğünü Alin Taşçıyan üstleniyor.
